Сайн байна уу, ном уншигч найзууд аа! Өнөөдөр бид дэлхийн хамгийн алдартай, хамгийн олон уншигдсан номуудын нэг болох "How to Win Friends and Influence People" буюу "Хүмүүстэй хэрхэн найзалж, нөлөөлөх вэ" номыг дэлгэрэнгүй авч үзэх болно. Энэ ном 1936 онд анх хэвлэгдсэнээс хойш 30 гаруй сая хувь борлуулагдаж, 31 хэлнээ орчуулагдсан байна. Бараг 90 жилийн өмнө бичигдсэн ч энэ номын зөвлөгөөнүүд өнөөдөр ч хэвээрээ хүчтэй, ашигтай хэвээр байгаа нь гайхалтай!
📖 Номын тухай
Энэ ном хүн хоорондын харилцааны тухай бичсэн хамгийн чухал ном гэж хэлж болно. Номын гол санаа нь маш энгийн: Бусад хүмүүсийн зан авирыг өөрчлөхийн тулд эхлээд өөрийнхөө зан авирыг өөрчил. Өөрөөр хэлбэл, хүмүүст дуртай байхыг хүсвэл эхлээд тэднийг чин сэтгэлээсээ хайрла, хүндэл.
Ном нийт 4 хэсэг, 30 бүлгээс бүрдэнэ. Хэсэг бүр амьдралын тодорхой нэг чиглэлийг хамардаг:
- 1-р хэсэг: Хүмүүстэй харьцах үндсэн аргууд (3 зарчим)
- 2-р хэсэг: Хүмүүст таалагдах 6 арга (6 зарчим)
- 3-р хэсэг: Хүмүүсийг өөрийн бодолд татах арга (12 зарчим)
- 4-р хэсэг: Удирдагч байх арга — бусдыг гомдоохгүйгээр өөрчлөх (9 зарчим)
✍️ Зохиогчийн тухай
Дэйл Карнеги (1888–1955) — Америкийн зохиолч, багш, илтгэгч. Тэрээр Миссури мужийн хөдөө аж ахуйн ядуу гэр бүлд төрсөн. Залуу насандаа гахай тэжээж, үнээ саадаг байсан гэж өөрөө ярьдаг байсан.
1908 онд багшийн коллеж төгссөний дараа тэрээр борлуулагчаар ажиллаж, Armour & Company компанид гахайн мах, саван борлуулж байв. Гэхдээ тэр үргэлж илтгэгч, багш болохыг мөрөөддөг байсан. 1911 онд тэрээр борлуулалтаа орхиж, жүжигчин болохоор Нью-Йорк руу явсан боловч амжилт олсонгүй.
1912 онд Нью-Йоркийн YMCA-д нийтийн өмнө яриа хэлэх сургалт заахаар санал болгосон нь түүний амьдралыг бүрмөсөн өөрчилсөн. Анхны хичээл дээр бэлтгэсэн материал нь дуусчихсан тул тэрээр оюутнуудаас уур хүрсэн зүйлийнхээ тухай ярихыг хүссэн. Энэ арга маш үр дүнтэй байсан бөгөөд ингэж Dale Carnegie Course буюу Дэйл Карнегийн сургалт мэндэлсэн юм.
1936 онд тэрээр олон жилийн туршлагаа нэгтгэн энэхүү номыг бичсэн бөгөөд ном гарсан даруйд бестселлер болсон. Карнеги 1955 онд 66 насандаа нас барсан ч түүний ном, сургалтууд өнөөдөр ч дэлхий даяар үргэлжилсээр байна.
💡 Гол санаанууд — 30 зарчмаас хамгийн чухал 7
1. Хэзээ ч бүү шүүмжил, бүү буруушаа
Номын хамгийн эхний зарчим. Карнеги гэмт хэргийн улайрсан этгээдүүд ч өөрсдийгөө зөвтгөдөг гэдгийг жишээгээр харуулсан. Шүүмжлэл хүнийг хамгаалалтад ордог, бардамнал нь гэмтдэг, өс хонзон төрдөг. Тэрээр:
"Хүмүүстэй харьцахдаа бид логикийн амьтантай биш, сэтгэл хөдлөлийн амьтантай харьцаж байгааг санацгаая" гэж бичсэн.
Хэрэглэх арга: Хэн нэгнийг буруушаахын өмнө "Яагаад тэр ингэсэн бэ?" гэж бод. Шүүмжлэлийн оронд ойлголтыг сонго.
2. Чин сэтгэлийн магтаал, үнэлгээ өг
Хүн бүр өөрийгөө чухал гэж мэдрэхийг хүсдэг — энэ бол хүний хамгийн гүн хэрэгцээнүүдийн нэг. Карнеги магтаал болон зальтай үг хоёрын ялгааг тодорхой зааж өгсөн: магтаал бол чин сэтгэлийн, зальтай үг бол хуурамч. Андрей Карнеги (ган аж үйлдвэрийн магнат) ажилчдаа магтаж, урамшуулж байсан нь түүний амжилтын нууц байсан.
Хэрэглэх арга: Өдөр бүр дор хаяж нэг хүнийг чин сэтгэлээсээ магтаж бай. "Чи энэ ажлыг маш сайн хийлээ" гэх мэт энгийн үг ч хангалттай.
3. Нөгөө хүний юу хүсч байгааг ярь
Карнеги загас барихтай зүйрлэсэн: загасчин тэнгисийн хорхойг дуртай ч, дэгээндээ тавьдаг зүйл нь загасанд таалагдах хоол юм. Хэрэв та хүнээс юм хүсэж байвал тэднийг юу сэдэлжүүлж байгааг ойлгож, тэр талаасаа ярь.
Хэрэглэх арга: Хэн нэгнээс тусламж хүсэхийн өмнө "Энэ нь тэдэнд юугаар ашигтай вэ?" гэж бод.
4. Бусдын ярианд чин сэтгэлээсээ сонирхолтой бай, сонс
Карнеги нэг үдэшлэг дээр нэг эмэгтэйг 45 минут Африкийн тухай ярихыг чимээгүй сонссон. Тэр эмэгтэй түүнийг "хамгийн сонирхолтой ярилцагч" гэж нэрлэсэн — гэтэл Карнеги бараг юу ч яриагүй! Хамгийн сайн ярилцагч гэдэг нь хамгийн сайн сонсогч юм.
"Хүний нэр бол тэр хүний хувьд дэлхий дээрх хамгийн чихэнд тааламжтай, хамгийн чухал дуу чимээ юм."
Хэрэглэх арга: Хүмүүсийн нэрийг санаж бай. Тэднээс тэдний сонирхлын тухай асууж, жинхэнээсээ сонс.
5. Маргааныг зайл — аль ч тал ялахгүй
Карнеги маргааны тухай хатуу байр суурьтай байсан:
"Та маргаанд ялж чадахгүй. Яагаад гэвэл хэрэв та ялбал — тэгсэн ч ялагдсан хэрэг. Хэрэв та ялагдвал — ялагдсан хэрэг."
Лондон дахь нэг үдэшлэг дээр тэрээр нэг зочныг Шекспирийн ишлэл буруу хэлсэн гэж засахад, тэр хүн уурлаж, найрамдал нь эвдэрсэн. Маргаанд "ялах" нь бодит амьдрал дээр ихэвчлэн ялагдал байдаг.
Хэрэглэх арга: Хэн нэгнийг буруу гэж шууд бүү хэл. "Би буруу байж магадгүй, гэхдээ..." гэж эхэл.
6. Буруу байвал шууд хүлээн зөвшөөр
Карнеги нохойгоо уяагүй зугаалуулж явахад цагдаа барьсан. Тэрээр: "Офицер, та намайг гар дээрээс барьлаа. Би буруутай. Намайг шалтаг тоочихгүй" гэж хэлэхэд цагдаа нь ихэд гайхаж, эцэст нь нохойг чөлөөтэй гүйх газрыг зааж өгсөн. Өөрийнхөө алдааг хурдан, чин сэтгэлээсээ хүлээн зөвшөөрөхөд бусад хүмүүс ихэвчлэн ойлголтой ханддаг.
Хэрэглэх арга: Алдаа гаргавал бусад хүн шүүмжлэхээс өмнө өөрөө хүлээн зөвшөөр. Энэ нь хүндлэл төрүүлнэ.
7. Магтаалаар эхэл, шууд бус аргаар алдааг зааж өг
Карнеги үүнийг шүдний эмчтэй зүйрлэсэн: "Магтаалаар эхлэх нь шүдний эмч эхлээд өвчин намдаах тарилга тавьдагтай адил юм." Нэгэн ерөнхийлөгч нарийн бичгийн даргынхаа даашинзыг магтаад, дараа нь цэг таслалыг засахыг хүссэн. Хүнийг шүүмжлэхийн өмнө ямар нэг зүйлийг нь магтаж бай — тэгвэл тэд шүүмжлэлийг илүү сайн хүлээж авна.
Хэрэглэх арга: "Гэхдээ" гэдэг үгийг "мөн" гэдэг үгээр соль. Жишээ нь: "Чи сайн хичээллэсэн, гэхдээ..." биш, "Чи сайн хичээллэсэн, мөн энэ хэсгийг дахин харвал бүр ч сайн болно" гэ.
📝 Хэрхэн амьдралдаа хэрэглэх вэ?
Дэйл Карнегийн зөвлөгөөнүүд нь ажил дээр ч, гэр бүлдээ ч, найз нартайгаа ч ижил хэрэглэгдэнэ. Энд хэд хэдэн бодит зөвлөгөө байна:
Өглөө бүр инээмсэглэлээр эхэл. Карнеги инээмсэглэл нь нэг сая доллар үнэтэй гэж хэлсэн. Утасаар ярихдаа ч инээмсэглэж бай — нөгөө тал мэдрэнэ. Хятадын зүйр цэцэн үгэнд "Инээмсэглэж чадахгүй хүн дэлгүүр нээж болохгүй" гэсэн нь бий.
Хүмүүсийн нэрийг санаж бай. Жим Фарли гэдэг улс төрч 50,000 хүний нэрийг цээжээр мэддэг байсан гэдэг. Хүний нэрийг дуудах нь тэр хүнд хамгийн том хүндэтгэл юм. Шинэ хүнтэй танилцахдаа нэрийг нь давтаж хэлж, бичиж тэмдэглэж бай.
Нөгөө хүний сонирхлын тухай ярь. Рузвельт ерөнхийлөгч зочин бүрээ хүлээн авахынхаа өмнөхөн тэр хүний сонирхлын чиглэлийн тухай уншдаг байсан. Хэн нэгэнтэй уулзахынхаа өмнө тэдний тухай бага зэрэг мэдэж авах нь чухал.
Асуулт асуу, тушаал бүү өг. "Үүнийг хий!" гэхийн оронд "Энэ санаа яах вэ?" гэж асуу. Ингэвэл хүмүүс өөрсдөө оролцож, илүү сайн ажиллана.
Бусдын нүдээр харж суралц. Хэн нэгэнтэй зөрчилдөхөд "Миний оронд тэр байсан бол юу мэдрэх байсан бол?" гэж бод. Энэ нь ихэнх зөрчилдөөнийг шийдэх хамгийн хүчтэй арга юм.
📌 Номоос авсан алдартай ишлэлүүд
"Хүмүүстэй харьцахдаа бид логикийн амьтантай биш, сэтгэл хөдлөлийн амьтантай харьцаж байгааг санацгаая."
"Хүнийг юм хийлгэх цорын ганц арга бол тэр хүн өөрөө хийхийг хүсэхээр болгох явдал юм."
"Дурын тэнэг хүн шүүмжилж, буруушааж, гомдоллож чадна."
"Хоёр сарын дотор бусдад чин сэтгэлээсээ сонирхол тавьснаар, хоёр жилийн турш бусдын сонирхлыг татахаар оролдсоноос илүү олон найз олж чадна."
"Хүн бүр дотроо өсч, хүндлэгдэж, үнэлэгдэхийг хүсдэг. Энэ хүслийг нь биелүүлж чадвал та дэлхийг эзэлнэ."
⭐ Дүгнэлт
Дэйл Карнегийн "How to Win Friends and Influence People" ном бол хувь хүний хөгжлийн чиглэлийн "Библи" гэж нэрлэж болохоор ном юм. 1936 оноос хойш 30 сая гаруй хувь борлуулагдсан нь санамсаргүй зүйл биш — учир нь номын зарчмууд хэзээ ч хуучирдаггүй.
Энэ номыг хэн унших хэрэгтэй вэ? Бүх хүн. Ажлын байранд хамт олонтойгоо илүү сайн ойлголцохыг хүсч буй хүн, бизнес эрхэлж буй хүн, удирдах ажилтан, оюутан, хүүхдүүдтэйгээ илүү сайн харилцахыг хүсч буй эцэг эх — энэ ном бүгдэд хэрэгтэй.
Хамгийн гол нь: номыг зөвхөн нэг удаа унших бус, сар бүр дахин уншиж, зарчмуудыг өдөр тутмын амьдралдаа хэрэглэж дадах хэрэгтэй. Карнеги өөрөө уншигчдад "зарчмуудыг мөрдөж чадахгүй бол найзуудтайгаа тоглоом зохио — алдаа гаргасан хүн торгууль төлнө" гэж зөвлөсөн байдаг.
⭐⭐⭐⭐⭐ — 5/5 од. Амьдралд нэг л удаа унших ном биш, дахин дахин эргэж унших ном!